Kurt Gölü, köyün güneybatysyndadyr, ve etrafy çam ormanlary ile çevrilidir. Kancaalany civarynda Küçük Yskender Gölü, Karabalçyk mevkiinin güneyinde Mehmet Bey Sazly?y, Tatarly mevkiinde Tatarly Gölü vardyr.

    

    Ynekalany Yaylasy, köyr bir saat uzaklykta ve do?usundadyr. Haziran’yn ortalarynda  buraya göçerek bir ay kalyrlar. Eskiden buraya birkaç köy beraber göçerlerdi. Bazylary ?imdi terketmi?tir. Yaylanyn Ortaoluk ve Çillice denilen iki çe?mesi so?uk ve berrak sularyyla yaylaya hayat verir.

    

    Kyzylcaören Yaylasynda yyllar öncesinde dikilmi? bir ta? bulunur: Çobanlaryn bu ta?la ilgili bir adeti vardyr: Sürüyü kuduz dalarsa, Deliklita? mevkiinde, sürüyü teker teker bu delikli ta?tan geçirerek “Parpulamak” denilen bir adet vardyr. Deliklita?tan geçirilirken en sona kalan koyunu çobanlar keserek kendilerine bir ziyafet çekerler.

    

    Köyün Melik Çayyry, Kancaalany , Sadyk Bozu, Ereklice Beleni, Ta?tekne, Ybana?agil Güzleleri vardyr. 1. Cihan Harbinden sonra bunlaryn ço?u harap olmu?tur. Ta?tekne gibi birkaç tanesi ise hala mevcuttur.  

    

    Köyün  Hanedanlary ve oda Sahipleri: Celepo?ullary, Salih Kadyo?ullary, Cerito?ullary, Baltacyo?ullary, Mysyrlyo?ullary, Ba?çuhadaro?ullary, Giritlio?ullary ve Hacy Osmano?ullaryna ait kayda de?er hanedan odalary vardy. Bunlardan Salih Kadyo?ullary, Ba?çuhadaro?ullary ve Hacy Osmano?ullarynyn odalary mevcut olup, öbürlerinin kalyntysy yoktur.

    

    Celepo?lu Ybrahim Efendinin misafir odasynda baca ta?ynda ?u yazy vardyr: “Her taamyn tady tuzdan çykar, tuz, ekmek bilmeyen akibet gözden çykar.” Bir de odanyn kyble tarafyndaki duvarynda ?öyle bir levha vardy: “Ey misafir, kyl namazyny kyble bu canibdedir. Y?te le?en, i?te ibrik, i?te havlu iptedir” diye yazylydyr.

    

    Kyzylcaviran-Kyzylcaören Ysminin Men?ei

    

    Türkler Kitabyndan Yrd.Doç.Dr. Ali GÜLER'in Atatürk'ün soyu: Kyzyl O?uzlar (Kocacyklar) ve Konyarlar Yazysyndan alyntydyr.

    

    Kyzyl O?uzlar’y veya Kyzyl O?uz Türkmenleri’ni, “Kyzylkocalylar” olarak ifade ederek, Kocacyk Yörükleri veya Türkmenleri ile ayny “Yörük grubu” olarak ele alan Hüseyin ?ekercioglu, bunlarin “O?uzlaryn Kyzyl O?uz boyundan oldu?u” dü?üncesindedir. 1041 yyly civarynda Hazar Denizi’nin güneyinde ve güneybaty bölgesinde Tahran, Kazvin, Re?t, Zencan ve Tebriz bölgelerinde oturan, “Kyzyl Özen” veya “Kyzyl Ören” Irma?y bölgesinde ya?ayan ve Yldeniz hükümdarlaryndan Arslan ?ah’yn o?lu “Kyzyl Bey”in oymaklary olduklary için bu Türkmenlere “Kyzyl O?uz Türkleri” ady verilmi?tir.

    

    Bunlary, X. Yüzyylyn birinci yarysynda müstakil ve kudretli bir devlet olan “O?uz Yabgu Devleti” içinde ve Büyük Selçuklu Devleti kurulmadan önce, Selçuk’un dört o?lundan birisi olan Arslan Yabgu ile birlikte hareket ederken görüyoruz. Ayny zamanda Türkiye Selçuklulary Devleti’ni kuranlaryn atalary da olan Arslan Yabgu, Gazneli Sultany Mahmud tarafyndan tutuklanarak hapsedilince (1025), bu bölgeyi terk ederek Horasan’a geçen ve Serahs, Ferave (bugün Kyzyl Arvat, Kyzyl Ribat) ve Abiverd’e yerle?en 4000 çadyrlyk O?uz kümesinin ba?ynda, Ya?mur, Buka, Gök-Ta? ve Kyzyl Beyler bulunuyordu. Kyzyl Bey daha sonra Gazneli Mesud’un hükümdarly?y syrasynda onun hizmetine girdi. Humar-Ta? Bey’in idaresinde bazy Türkmen gruplary sonradan Irak’a giderek yerle?tiler. Horasan Balhan bölgesinde kalan gruplardan ayyrmak için bunlara “Irak O?uzlary” denildi. “Kyzylly O?uzlary”, Selçuklularyn 29 Haziran 1035’de Gazneli ordusunu Nesa Sava?y’nda yenilgiye u?ratmalaryndan sonra “Irak O?uzlary” ile birlikte görüyoruz: Bu zaferden sonra, Selçuklulara çe?itli Oguz oymaklari katildigi halde, “Ya?murlu O?uzlary” ve “Balhan Türkmenleri” ile birlikte “Kyzylly O?uzlary” katylmamy?; bir süre Ysfahan hakimi Alaü’d-devle’nin hizmetine girmi?ler, daha sonra onlardan da ayrylarak soyda?lary “Irak O?uzlary”na katylmy?lardyr. Bir süre sonra bu O?uzlar Rey’deki O?uzlara katyldylar. Irak O?uzlary 5000 atly çykarabiliyorlardy ve bu dönemde ba?larynda Kyzyl, Gök-Ta?, Buka, Gyz O?lu, Mansur, Dana (?) ve Anasy-O?lu gibi beyler bulunuyordu. Bunlardan Kyzyl ve Buka önce Rey’i , sonra da Hemedan’y ele geçireceklerdir. Selçuklu Sultany Tu?rul Bey’in kyz karde?i ile evlendi?ini bildi?imiz ve devletin kurulu?unda Selçuklulara büyük destek veren Kyzyl Bey, takriben devletin kurulu?undan sonra 1040 veya 1041’de ölmü?, Rey ?ehri civarynda gömülmü?tür. Tu?rul Bey’e ba?ly olan bu Kyzyl O?uz Türkmenleri, ba?larynda Mansur, Gök-Ta?, Buka Beyler oldu?u halde Anadolu’ya yapylan akynlarda aktif olarak rol aldylar. Sultan Alp Arslan ve Sultan Melik?ah dönemlerinde Alp Arslan’yn ye?eni Sadettin Bey’in emrine giren Kyzyl O?uzlar, 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi ve Zaferi’nden sonra Kars, Erzurum, Erzincan ve Sivas illerine do?ru akynlara ba?layarak Sivas ve Tokat arasyndaki Kelkit Vadisi’ni ele geçirdiler.

    

    Türkiye Selçuklulary’nyn son zamanlary ile Anadolu Beylikleri döneminde Ankara’nyn idaresini elinde bulunduran Ankara Valisi “Kyzyl Bey” de bu Kyzyl O?uz Türkmenlerinden idi. Selçuklu Devleti’nin “iskan” politikalary çerçevesinde Tokat, Amasya, Konya, Karaman, Ankara, Aydyn, Isparta, Balykesir, Bolu, Kastamonu ve Sinop illerine yerle?tirilen Kyzyl O?uz Türkmenleri; 1410’da Re?adiye ve Mesudiye arasyndaki “Kyzyl Özenliler Yurdu” olarak anylan (bugünkü Re?adiye-Kyzyl Ören Köyü civary) bölgede “Kyzyl Ahmetliler” isimli bir de beylik kurdular. Beyli?e adyny veren Kyzyl-O?lu Ahmet Bey ve karde?leri, Amasya, Tokat, Çorum ve Sivas, Ordu, Samsun, Giresun ile ?ebinkarahisar’y ele geçirdiler. Kyzylyrmak ve Ye?ilyrmak bölgesine hakim oldular. 1424 yylynda Sultan II. Murat’yn emri ile Amasya Valisi Yörgüç Pa?a, Kyzyl-O?lu Ahmet Bey ve di?er ileri gelenleri Amasya Kalesi’ne davet ederek ortadan kaldyrdy. Kyzyl O?uz Türkmenleri de Anadolu’nun çe?itli yerlerine da?ytyldylar. Kyzyl O?uz Türkmenleri’nin büyük bir bölümü, Fatih Sultan Mehmet zamanynda Evrenos-O?lu Ali Bey komutasynda Rumeli’de fethedilen Selanik, Manastyr ve Yanya illerine yerle?tirildiler. Son Ysfendiyar-o?ullary Beyi ve Osmanlylaryn Kastamonu Valisi Cemalettin Kyzyl Ahmet Pa?a, 1515’lerde Bayburt Sancak Beyi olan Mirza Mehmet Bey ve Bolu Sancak Beyi olan babasy Kyzyl Ahmet Bey ile III. Murat zamanynda Rumeli Beylerbeyi olan Kyzyl Ahmetli ?emsi Pa?a Kyzyl O?uz Türkmenlerindendi.

    

    Merhum Prof. Dr. Faruk Sümer’in XVI. yüzyyl Tahrir Defterleri’ne dayanarak yapty?y ara?tyrmalara göre, XVI. yüzyylda Anadolu’da Kyzyl O?uz Türkmenleri’ne ba?ly “oymaklar” ?uralarda görülmekteydi: Mara?’tan Ankara, Kayseri, Kir?ehir’e kadar olan sahada yayilmi? bulunan “Dulkadyrly Eli”ne ba?ly “Kyzyllu” oyma?y. Boz-Ulus’un bir kolu olan “Diyarbekir Türkmenleri”ne ba?ly “Koca-Hacylu” oyma?y. Boz-Ulus’un “Dulkadyrly” oymaklaryndan “Kyzyl-Kocalu” oyma?y. “Boz-Ok Eli” (bugünkü Yozgat bölgesi)’ne ba?ly Kara-Ta?’ta “Kyzyl-Kocalu”, Ak-Da?’da “Kyzyl-Kocalu”, Sorgun’da “Kyzyl-Kocalu” oymaklary. “Mente?e Eli” (bugünkü Mu?la yöresi)’nde “Kyzylca-Yalync” ve “Kyzylca-Keçilu” oymaklary. Bilindi?i gibi “yer adlary”, kültür tarihi bakymyndan çok büyük bir önem ta?yr. Anadolu’nun ve Rumeli’nin Türkle?mesinde de görüldü?ü gibi Türkler, çe?itli geleneklere ba?ly olarak yer ady vermektedirler. Bazen milli kültürün bir parçasy olarak Orta Asya’daki yer adlary, Anadolu ve Rumeli’deki benzer yerlere verilmi?tir. Bazen, bir boy veya oymak yerle?ti?i yere boyunun veya oyma?ynyn adyny vermi?tir. Bazen, boy beyi veya boyun bir büyü?ünün ady verilmi?tir. Arazi ?ekline, yerle?me esnasyndaki bir olaya, eski bir totem olan ve silik izleri hatyralarda devam eden bir hayvanyn adyna göre de isim verilir veya alynyrdy. Anadolu’da dün ve bugün gördü?ümüz bütün “Kyzyl” sözü ile ba?layan yer adlari da bu gelenek çerçevesinde, i?te bu Kizil Oguz Türkmenlerin hatiralarini ta?ir. Bazi misaller ?u ?ekilde verilebilir: Kizil-irmak, Kizilca-hamam, Kizilca-viran (bugünkü Kizilca-ören) (XVI. Yüzyil, Bayburt Sancak Merkezi), Kizilca-kent (XVI. Yüzyil, Bayburt, Kelkit), Kizilca (XVI. Yüzyil, Bayburt, Tercan-i Süfla), Kyzyl-köy (Afyon, Bursa), Kyzyl-çakçak, Kyzyl-ziyaret (A?ry), Kyzyl-öküz (Kars), Kyzyl-yrmak, Kyzyl-da?lary (Su?ehri, Refahiye, Ymranly arasynda), Kyzyl-kuyu, Kyzyl-lar, Kyzyl-yaka, Kyzyl-ören (Karaman’yn köyleri).

    

    Kyzylcaören’in Atatürk(Karabalçyk) ve A?ylyany olmak üzere iki adet mahallesi bulunmaktadyr. Atatürk Mahallesi Köyün 500 metre baty istikametindedir. Mahalle  15  hane ve 125 nüfusa sahiptir. Etrafy orman ve çayyrlyklarla çevrili olan bu mahallenin daha önceden  güzle olarak kullanyldy?y bilinmektedir.  A?ylyany Mahallesi ise, Köyümüzün kuzeyinde ve merkeze 1 kilometre uzaklykta olup 14 hane ve 110 nüfusa sahiptir.